فاطمه بنت اسد (س)


فاطمه بنت اسد بن هاشم بن عبد مناف علیهاالسلام، با ابوطالب علیه‏السلام عموزاده ‏اش همسر و با رسول خدا (ص) از یک تیره بودند. [1] او نخستین زن هاشمی‏ای بود که همسرش نیز از خاندان هاشم بود. [2] وی از زنان سابقه ‏دار و مؤثّر در تاریخ اسلام به شمار می‏آمد، او از حیث ایفای نقش مادری برای پیامبر اکرم (ص) و ایمان و مقاومت در راه هدف توحیدی و الهی و هجرت از مکّه به مدینه سرآمد و نمونه بود... او نخستین زنی بود که پس از نزول آیه «یأَیهَا النَّبیُّ إِذَا جَاءَک الْمُؤْمِنَت یبَایعْنَک» [3] با پیامبر اکرم (ص) بیعت کرد [4] ... و یازدهمین مسلمانی است که به اسلام گروید. [5]

فاطمه بنت اسد علیهاالسلام از جمله زنان بزرگواری بود که فضیلت سبقت و مهاجرت را درک کرد ... از حضرت جعفر بن محمّد علیه‏السلام روایت شده است که فاطمه دختر اسد علیهاالسلام نخستین زنی بود که از مکّه به مدینه با پاهای خود به سوی پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله هجرت کرد و حضرت فرمود: «فاطمه دختر اسد مادر علی علیه‏السلام جزو یازده تن از "سابقون" در اسلام و از "بدریون" است و هنگامی که آیه «یأَیهَا النَّبیُّ إِذَا جَاءَک الْمُؤْمِنَت یبَایعْنَک» نازل شد، فاطمه نخستین زنی بود که با پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله بیعت نمود.» [6]

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله او را بسیار احترام می‏نمود و او را بزرگ می‏شمرد و او را «مادر» خود می‏خواند.

فاطمه بنت اسد هنگام مرگ وصیت‏های خود را با پیامبر صلی الله علیه و آله در میان گذاشت و آن حضرت وصیت‏های او را پذیرفت. پیامبر در قبر او خوابید و با پیراهن خود او را کفن کرد و بر او نماز خواند. از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدند: شما درباره هیچ کس این گونه رفتار نکردید که با فاطمه رفتار نمودید؟ ! پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «انه لم یکن بعد ابی‏طالب ابر بی منها...؛ همانا هیچ کس بعد از ابوطالب، مانند فاطمه به من نیکی نکرد.» [7]

پیامبر اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله از فاطمه بنت اسد علیهاالسلام چنین یاد کردند: «او پس از ابی‏طالب، بهترین خلق خدا به لحاظ رفتار با من بود. او مادر دیگر من پس از مادرم بود. ابوطالب نیکی می‏کرد و صاحب سفره بود و فاطمه ما را بر طعامی که تهیه دیده بود، گرد می‏آورد و از هر غذایی که بود، سهم مرا از دیگران بیشتر می‏داد تا دوباره برگردم.» [8]
 

پی‏ نوشتها:


[1] - سیدجعفر شهیدی، علی از زبان علی یا زندگانی امیرالمؤمنان علیه‏السلام ، چ هشتم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378، ص 6. به نقل از: مجله بانوان شیعه شماره 3 مقاله : فاطمه بنت اسد علیهاالسلام؛ پیشگام در عرصه ایمان و هجرت
[2] - سیدمحسن امین، پیشین، ج 3، ص 10. به نقل از: همان
[3] - سوره ممتحنه آیه 12 * یأَیهَا النَّبیُّ إِذَا جَاءَک الْمُؤْمِنَت یبَایعْنَک عَلی أَن لا یشرِکْنَ بِاللَّهِ شیئاً وَ لا یسرِقْنَ وَ لا یزْنِینَ وَ لا یقْتُلْنَ أَوْلَدَهُنَّ وَ لا یأْتِینَ بِبُهْتَنٍ یفْترِینَهُ بَینَ أَیدِیهِنَّ وَ أَرْجُلِهِنَّ وَ لا یعْصِینَک فی مَعْرُوفٍ فَبَایعْهُنَّ وَ استَغْفِرْ لهَُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ*
ای پیامبر! هنگامی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت کنند که چیزی را شریک خدا قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خود را نکشند، تهمت و افترایی پیش دست و پای خود نیاورند و در هیچ کار شایسته‏ای مخالفت فرمان تو نکنند، با آنها بیعت کن و برای آنان از درگاه خداوند آمرزش بطلب که خداوند آمرزنده و مهربان است!
[4] - ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص 5. به نقل از: همان
[5] - ابن ابی الحدید، پیشین، ج 1، ص 6. به نقل از: همان
[6] - هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج 4، ص 227؛ و در زمینه شرایط بیعت، رابطه بیعت زنان و شخصیت اسلامی آنان ر. ک: ناصر مکارم شیرازی و دیگران، پیشین، ج 24، ص 44 ـ 50 و ج 22،ص69 ـ 78. به نقل از: همان
[7] - ماهنامه کوثر شماره 44 مقاله: از زبان پیامبر صلی الله علیه و آله حضرت امیر علیه السلام
[8] - توفیق ابوعلم، الامام علی؛ رجل الاسلام المخلّد، ص 33 / ابن حجر عسقلانی، الاصابة فی التمییز الصحابه، ج 4، ص 369 / ابوالمؤید الموفق خوارزمی، مقتل الحسین علیه‏السلام ، ج 1، ص 33. به نقل از: فاطمه بنت اسد علیهاالسلام؛ پیشگام در عرصه ایمان و هجرت